1. Podstawowe informacje o prawach autorskich

Prawa autorskie są regulowane przez Ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83). Prawo autorskie chroni twórczość intelektualną, a więc wszelkiego rodzaju utwory, które są wyrazem oryginalnej twórczości i zostały udzielone w jakiejkolwiek postaci. Przykłady takich utworów to teksty, grafiki, projekty, ilustracje, fotografie, muzyka, filmy, oprogramowanie czy strony internetowe.
Istotą prawa autorskiego jest przyznanie twórcy wyłącznych praw do korzystania z utworu oraz ochrona jego niematerialnych i materialnych interesów związanych z utworem. Prawa autorskie dzielą się na dwa rodzaje: prawa majątkowe oraz prawa osobiste.

2. Prawa majątkowe

Prawa majątkowe to prawo do wykorzystywania utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji. Obejmują one zwłaszcza:

– utrwalanie utworu,
– zwielokrotnianie utworu,
– wprowadzenie utworu do obrotu,
– publiczne wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie utworu,
– udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym (np. w Internecie).

W przypadku zlecenia przez zleceniodawcę utworu freelancerowi, zasady korzystania z praw majątkowych powinny być określone w umowie między stronami. Warto zwrócić uwagę na fakt, że prawa majątkowe mogą być przekazywane na zasadzie cesji, licencji czy zezwolenia na korzystanie z utworu.

3. Prawa osobiste

Prawa osobiste to prawa, które pozostają związane z twórcą i nie mogą być ani przeniesione, ani zbywane na inne osoby. Prawa osobiste obejmują m.in.:

– prawo do autorstwa (bycia uznawanym za autora utworu),
– prawo do oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem,
– prawo do decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu,
– prawo do integralności utworu (brak zgody na wprowadzanie zmian, które zniekształcają utwór),
– prawo do nadzoru nad korzystaniem z utworu.

W praktyce oznacza to, że freelancer jako twórca utworu będzie miał zawsze niezbywalne prawa do swojego dzieła, nawet jeśli zleceniodawca nabył prawa majątkowe.

4. Umowa o przeniesienie praw autorskich

Aby uniknąć ewentualnych problemów związanych z korzystaniem z utworu przez zleceniodawcę, warto zawrzeć umowę o przeniesienie praw autorskich lub licencji na korzystanie z utworu. Umowa taka powinna zawierać m.in.:

– dane stron umowy (zleceniodawca i freelancer),
– opis utworu, do którego prawa mają być przeniesione,
– zakres przekazanych praw (np. wyłączne prawa do korzystania z utworu na określonym terytorium i przez określony czas),
– wynagrodzenie za przeniesienie praw,
– postanowienia dotyczące ewentualnych naruszeń praw autorskich (np. kary umowne).

Warto pamiętać, że umowa o przeniesienie praw autorskich powinna być zawarta na piśmie.

5. Ograniczenia praw autorskich

Warto zwrócić uwagę, że prawo autorskie nie jest nieograniczone. Istnieją pewne ograniczenia i wyjątki, które pozwalają na korzystanie z utworów bez zgody twórcy. Przykłady takich ograniczeń to:

– cytowanie fragmentów utworów,
– wykorzystywanie utworów w celach naukowych, dydaktycznych czy informacyjnych,
– wykorzystywanie utworów w ramach dozwolonego użytku prywatnego,
– parodia, pastisz czy karykatura.

Oznacza to, że w niektórych przypadkach zleceniodawca może korzystać z utworów bez konieczności uzyskania zgody autora. Jednakże w przypadku wykorzystywania utworów stworzonych przez freelancerów, zdecydowanie zalecane jest zawarcie odpowiedniej umowy regulującej kwestie praw autorskich.

Podsumowując, zleceniodawcy powinni zdawać sobie sprawę z istoty praw autorskich, które chronią twórczość freelancerów. Warto zawrzeć umowy regulujące przeniesienie praw majątkowych, respektować prawa osobiste twórców oraz pamiętać o ograniczeniach i wyjątkach mających zastosowanie w prawie autorskim. Tylko wtedy współpraca między zleceniodawcą a freelancerem będzie przebiegać sprawnie i zgodnie z prawem.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zaloguj się

Zarejestruj się

Reset hasła

Wpisz nazwę użytkownika lub adres e-mail, a otrzymasz e-mail z odnośnikiem do ustawienia nowego hasła.

Membership

An active membership is required for this action, please click on the button below to view the available plans.